અમારાં લગ્નને દસ વર્ષ થયાં છે. અમારું દામ્પત્યજીવન સુખી છે અને સેક્સ્યુઅલ લાઇફ પણ સંતોષકારક છે. મારા હસબન્ડ અને હું બંને અમારી જાતીય જિંદગીથી સંતુષ્ટ છીએ. જોકે છેલ્લા થોડા સમયથી ક્યારેક મારા હસબન્ડને જાતીય ઉત્તેજના આવવામાં પહેલાં કરતાં થોડો વધુ સમય લાગે છે. હાલમાં તેમને કોઈ ખાસ તકલીફ નથી, પરંતુ એક વૈદ્ય પાસેથી તેમને જાણવા મળ્યું કે ૪૦ વર્ષની ઉંમર પછી પુરુષોની સેક્સ્યુઅલ લાઇફમાં સમસ્યાઓ આવતી જ હોય છે. તેથી ભવિષ્યમાં આવી તકલીફો ન થાય અને સેક્સ્યુઅલ પાવર જળવાઈ રહે તે માટે અગાઉથી દવાઓ લેવી જોઈએ.
આ વાતને ધ્યાનમાં રાખીને મારા હસબન્ડ તેમના વર્ષો જૂના એક હકીમ પાસે ગયા હતા. હકીમે તેમને બે અલગ-અલગ પ્રકારની ગોળીઓ લખી આપી છે, જે દરરોજ ગરમ દૂધ સાથે લેવાની છે.
મારી મૂંઝવણ એ છે કે જ્યારે હાલમાં કોઈ ગંભીર સમસ્યા નથી, ત્યારે માત્ર ભવિષ્યમાં જાતીય તકલીફો ન થાય તે માટે આવી દવાઓ લેવી યોગ્ય છે કે નહીં? આ દવાઓના ઘટકો, તેની સલામતી અને લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ કરવાથી થતી સંભવિત આડઅસરો વિશે પણ અમને સ્પષ્ટ જાણકારી નથી.
શું આયુર્વેદમાં જાતીય સ્વાસ્થ્ય જાળવવા માટે અગાઉથી દવા લેવાની કોઈ જરૂરિયાત હોય છે? શું ૪૦ વર્ષની ઉંમર પછી દરેક પુરુષે સેક્સ પાવર જાળવવા માટે આયુર્વેદિક દવાઓ લેવી જોઈએ, કે પછી યોગ્ય આહાર, જીવનશૈલી અને જરૂરિયાત મુજબની તબીબી સલાહ પૂરતી હોઈ શકે? કૃપા કરીને યોગ્ય માર્ગદર્શન આપશો, જેથી કોઈ સમસ્યા ન હોવા છતાં દવા લેવાથી ઊલમાંથી ચૂલમાં પડવા જેવી સ્થિતિ ઊભી ન થાય.
1. હૂંફભર્યું માર્ગદર્શન
નમસ્કાર. તમારી ચિંતા સમજાય એવી છે. દામ્પત્યજીવન સુખી હોય અને જાતીય સંબંધો સંતોષકારક હોય ત્યારે ભવિષ્યમાં કોઈ સમસ્યા ન આવે તે માટે અગાઉથી સાવચેતી રાખવાનો વિચાર સ્વાભાવિક છે.
પરંતુ માત્ર ૪૦ વર્ષની ઉંમર થઈ ગઈ છે એટલા માટે દરેક પુરુષે સેક્સ પાવર વધારવાની દવા લેવી જરૂરી નથી. હાલ કોઈ નોંધપાત્ર સમસ્યા ન હોય તો અજાણી દવાઓ શરૂ કરતાં પહેલાં તેની જરૂરિયાત અને સલામતી સમજવી વધુ યોગ્ય છે.
2. સમસ્યાને સમજીએ
ઉંમર વધવાની સાથે પુરુષોમાં જાતીય ઉત્તેજનાની પ્રક્રિયા, ઉત્તેજના મેળવવામાં લાગતો સમય અથવા જાતીય ઇચ્છામાં થોડો ફેરફાર થઈ શકે છે. પરંતુ દરેક પુરુષમાં આવું થાય જ એવું નથી.
ક્યારેક ઉત્તેજના આવવામાં વધુ સમય લાગવા પાછળ નીચેના પરિબળો જવાબદાર હોઈ શકે છે:
પૂરતી ઊંઘ ન મળવી અથવા થાક.
કામકાજનો તણાવ અને માનસિક ચિંતા.
જાતીય ક્ષમતા ઘટી જશે એવો ડર.
ડાયાબિટીસ, બ્લડપ્રેશર અથવા અન્ય શારીરિક સમસ્યાઓ.
કેટલીક દવાઓની આડઅસર.
શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ અથવા ધૂમ્રપાન.
જો ઉત્તેજના યોગ્ય રીતે થાય છે, જાતીય સંબંધો સંતોષકારક છે અને કોઈ સતત મુશ્કેલી નથી, તો માત્ર ક્યારેક વધુ સમય લાગવો એટલે જાતીય ક્ષમતામાં ગંભીર ઘટાડો થયો છે એવું માનવું યોગ્ય નથી.
3. શું ૪૦ પછી સેક્સ્યુઅલ સમસ્યાઓ આવવી જ જોઈએ?
ના. ૪૦ વર્ષની ઉંમર પછી જાતીય સમસ્યાઓ આવવી અનિવાર્ય નથી. ઉંમર એક પરિબળ છે, પરંતુ વ્યક્તિનું સમગ્ર સ્વાસ્થ્ય, જીવનશૈલી, માનસિક સ્થિતિ અને સંબંધોની ગુણવત્તા પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
પુરુષની જાતીય ક્ષમતા જાળવવા માટે નિયમિત કસરત, સંતુલિત આહાર, પૂરતી ઊંઘ અને ડાયાબિટીસ તથા બ્લડપ્રેશર જેવી સમસ્યાઓનું યોગ્ય નિયંત્રણ વધુ ઉપયોગી પગલાં છે.
જાતીય સ્વાસ્થ્યને માત્ર શિશ્નની ઉત્તેજના અથવા સેક્સની શક્તિ સુધી સીમિત ન રાખવું જોઈએ. તેમાં જાતીય ઇચ્છા, સંતોષ, માનસિક આરામ અને જીવનસાથી સાથેનો સુમેળ પણ સામેલ છે.
4. આયુર્વેદમાં શું માર્ગદર્શન છે?
આયુર્વેદમાં વાજીકરણ અને રસાયન જેવી ચિકિત્સાકીય સંકલ્પનાઓ છે.
વાજીકરણ: જાતીય સ્વાસ્થ્ય અને પ્રજનનક્ષમતા સંબંધિત સંભાળ માટેનું આયુર્વેદિક ચિકિત્સા ક્ષેત્ર.
રસાયન: શરીરના સ્વાસ્થ્ય અને પોષણને ટેકો આપવા માટેની પરંપરાગત આયુર્વેદિક સંભાળની સંકલ્પના.
પરંતુ આ સંકલ્પનાઓનો અર્થ એવો નથી કે દરેક પુરુષે ચોક્કસ ઉંમર પછી નિયમિત રીતે સેક્સ પાવરની ગોળીઓ લેવી જ જોઈએ.
આયુર્વેદિક માર્ગદર્શન આપતી વખતે વ્યક્તિની પ્રકૃતિ, અગ્નિ એટલે પાચનશક્તિ, ઊંઘ, આહાર, જીવનશૈલી અને હાલની સ્વાસ્થ્યસ્થિતિને ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે. કોઈ ઔષધની પસંદગી પણ વ્યક્તિગત મૂલ્યાંકનના આધારે થવી જોઈએ.
5. હકીમે આપેલી બે ગોળીઓ લેવી જોઈએ?
તમારા પ્રશ્નનો સૌથી મહત્વનો ભાગ આ જ છે.
માત્ર ગોળીઓ ગરમ દૂધ સાથે લેવાની સૂચના આપવામાં આવી છે એટલા માટે તે સલામત છે એવું માની શકાય નહીં. દવાનું નામ, ઘટકો, ગુણવત્તા અને યોગ્ય ઉપયોગની જાણકારી જરૂરી છે.
ખાસ કરીને નીચેની બાબતો તપાસવી જોઈએ:
ગોળીઓનાં નામ અને તેમાં રહેલા ઘટકો શું છે?
દવા વિશ્વસનીય ઉત્પાદકની છે કે નહીં?
તેમાં હર્બલ ઘટકો છે કે ખનિજ આધારિત ઘટકો પણ છે?
તમારા હસબન્ડને કોઈ બીમારી છે અથવા તેઓ બીજી દવાઓ લે છે?
આ દવાની ખરેખર જરૂરિયાત છે કે નહીં?
કેટલીક જાતીય ક્ષમતા વધારવા માટે વેચાતી દવાઓમાં અઘોષિત ઔષધીય ઘટકો અથવા ભારે ધાતુઓથી સંબંધિત સલામતીના પ્રશ્નો હોઈ શકે છે. તેથી માત્ર પરંપરાગત દવા છે અથવા વર્ષોથી કોઈ વ્યક્તિ આપે છે એટલા માટે તેનો લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ કરવો યોગ્ય નથી.
મારી સલાહ છે કે ગોળીઓના નામ અને ઘટકોની ચકાસણી થાય ત્યાં સુધી માત્ર ઉંમરના કારણે તેને શરૂ ન કરો. જો તમારા હસબન્ડ પહેલેથી આ દવાઓ લેતા હોય, તો આગળનો નિર્ણય દવાનું મૂલ્યાંકન કરનાર યોગ્ય તબીબી નિષ્ણાતની સલાહથી લો.
6. જાતીય સ્વાસ્થ્ય જાળવવા માટે શું કરવું?
હાલ કોઈ મોટી સમસ્યા ન હોય તો નીચેની બાબતો પર ધ્યાન આપવું ઉપયોગી છે.
દરરોજ અથવા અઠવાડિયાના મોટાભાગના દિવસોમાં નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરો.
પૂરતી અને નિયમિત ઊંઘ લો.
દાળ, શાકભાજી, ફળ, સંપૂર્ણ અનાજ અને સૂકા મેવા સહિત સંતુલિત આહાર લો.
ધૂમ્રપાન ટાળો અને દારૂનું સેવન હોય તો મર્યાદિત રાખો.
કામકાજના તણાવને નિયંત્રિત કરવા યોગ, પ્રાણાયામ અથવા ધ્યાનનો સહારો લો.
જાતીય સંબંધોમાં ઉતાવળ કે પોતાની ક્ષમતા સાબિત કરવાનું દબાણ ન રાખો.
જીવનસાથી સાથે ખુલ્લી અને નિરાંતે વાતચીત કરો.
સેક્સ્યુઅલ પાવર જાળવવા માટે કોઈ એક ખાસ ખોરાક અથવા ગોળી દરેક વ્યક્તિ માટે જરૂરી હોય એવું નથી.
7. ક્યારે તપાસ કરાવવી જરૂરી છે?
જો ઉત્તેજના મેળવવામાં અથવા જાળવવામાં મુશ્કેલી વારંવાર થતી હોય, જાતીય ઇચ્છામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો હોય અથવા આ સમસ્યાથી દામ્પત્યજીવન પર અસર પડતી હોય, તો યોગ્ય તબીબી મૂલ્યાંકન કરાવવું જોઈએ.
ખાસ કરીને ડાયાબિટીસ, બ્લડપ્રેશર, હૃદયરોગ અથવા અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ હોય તો તેને અવગણવી નહીં.
અચાનક જાતીય કાર્યમાં મોટો ફેરફાર થાય અથવા સાથે છાતીમાં દુખાવો, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ કે અન્ય ગંભીર લક્ષણો હોય તો તાત્કાલિક તબીબી સહાય લેવી.
8. બે સામાન્ય પરિસ્થિતિઓમાંથી સમજીએ
પરિસ્થિતિ 1: હાલ કોઈ ખાસ તકલીફ નથી
એક દંપતીનું દામ્પત્યજીવન સંતોષકારક છે, પરંતુ પુરુષને ક્યારેક ઉત્તેજના આવવામાં થોડો વધુ સમય લાગે છે. યોગ્ય માર્ગદર્શન હેઠળ તેઓ ઊંઘ, કસરત અને તણાવ નિયંત્રણ પર ધ્યાન આપે છે. જો સમસ્યા ચાલુ રહે અથવા વધે તો તપાસ કરાવે છે. આવી સ્થિતિમાં માત્ર ઉંમરના આધારે દવા શરૂ કરવી જરૂરી નથી.
પરિસ્થિતિ 2: દવા શરૂ કરતાં પહેલાં મૂલ્યાંકન જરૂરી છે
એક પુરુષને જાતીય ક્ષમતા જાળવવાની ચિંતા હોવાથી તેઓ પોતાની રીતે બજારમાંથી દવા લેવાનું વિચારે છે. યોગ્ય તબીબી માર્ગદર્શનથી તેઓ દવાના ઘટકો, અન્ય દવાઓ સાથેની સંભવિત પ્રતિક્રિયા અને વાસ્તવિક જરૂરિયાતની તપાસ કરાવે છે. આ રીતે બિનજરૂરી અથવા જોખમી દવાનો ઉપયોગ ટાળી શકાય છે.
આ બંને સામાન્ય શૈક્ષણિક ઉદાહરણો છે; દરેક વ્યક્તિની સ્થિતિ અને જરૂરી સારવાર અલગ હોઈ શકે છે.
9. જીવનસાથી સાથેની સમજણ પણ મહત્વપૂર્ણ છે
ક્યારેક ઉંમર વધવા વિશે સાંભળેલી વાતો મનમાં ડર પેદા કરે છે. ત્યાર પછી વ્યક્તિ પોતાના જાતીય પ્રદર્શન પર વધુ ધ્યાન આપવા લાગે છે અને સામાન્ય ફેરફાર પણ સમસ્યા જેવો લાગવા માંડે છે.
તમારા હસબન્ડને વિશ્વાસ આપો કે જાતીય સ્વાસ્થ્ય જાળવવા માટે સતત દવા લેવી જ પડે એવું નથી. જો કોઈ મુશ્કેલી વારંવાર થવા લાગે તો તેનું કારણ શોધીને યોગ્ય માર્ગદર્શન મેળવી શકાય છે.
10. અંતિમ સલાહ
તમારા પ્રશ્નના આધારે, હાલ કોઈ મોટી જાતીય સમસ્યા ન હોય તો માત્ર ૪૦ વર્ષની ઉંમર પછી સેક્સ પાવર ઘટશે એવી માન્યતાને કારણે બે અજાણી ગોળીઓ શરૂ કરવાની જરૂર દેખાતી નથી.
આયુર્વેદમાં વાજીકરણ અને રસાયન સંબંધિત માર્ગદર્શન ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ તેનો ઉપયોગ વ્યક્તિની જરૂરિયાત અને સલામતીનું મૂલ્યાંકન કરીને જ કરવો જોઈએ.
તમારા હસબન્ડને ક્યારેક ઉત્તેજના આવવામાં વધુ સમય લાગતો હોય અને આ બાબત વારંવાર થવા લાગી હોય, તો યોગ્ય તબીબી સલાહ લો. ગોળીઓના નામ અને પેકેટ પર દર્શાવેલા ઘટકો પણ તપાસાવો.
ડૉ. નિકુલ પટેલ (B.A.M.S.)
307, ત્રીજો માળ, શાલિન કોમ્પ્લેક્સ, ફરકી લસ્સીની ઉપર, કૃષ્ણબાગ ચાર રસ્તા, મણિનગર, અમદાવાદ – 380008
સમય: સવારે 10:00 થી 1:00 અને બપોરે 3:00 થી 6:30 | શનિ–રવિ: બંધ
📍 ક્લિનિકનું Location — Google Maps