ગર્ભાવસ્થાના ૨૯મા અઠવાડિયામાં શારીરિક સંબંધ રાખવો સુરક્ષિત છે?

સૌપ્રથમ — તાત્કાલિક ચેતવણીલક્ષણો

જો હાલમાં નીચેમાંથી કોઈ લક્ષણ હોય, તો શારીરિક સંબંધ રાખવાનું ટાળો અને તમારા સ્ત્રીરોગ નિષ્ણાત અથવા યોગ્ય પ્રસૂતિસેવાની તાત્કાલિક સલાહ લો:

• યોનિમાર્ગમાંથી રક્તસ્ત્રાવ થવો
• યોનિમાર્ગમાંથી પાણી અથવા ગર્ભજળ જેવું પ્રવાહી લીક થવું
• તીવ્ર અથવા સતત પેટનો દુખાવો
• નિયમિત અથવા વધતા જતા ગર્ભાશયના સંકોચન થવા
• અસામાન્ય અથવા ઝડપથી વધતી જતી અસ્વસ્થતા

આવા લક્ષણોને માત્ર શારીરિક સંબંધ પછી થતી સામાન્ય બાબત માનીને અવગણવા યોગ્ય નથી.

સૌપ્રથમ એક વાત

તમારી ચિંતા સ્વાભાવિક છે. ગર્ભાવસ્થાના આગળના મહિનાઓમાં શરીરમાં ઘણા ફેરફારો થતા હોવાથી શારીરિક સંબંધ અંગે પ્રશ્નો ઊભા થવા સામાન્ય છે. સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે તમારી ગર્ભાવસ્થા સામાન્ય રીતે ચાલી રહી છે કે નહીં અને તમારા સ્ત્રીરોગ નિષ્ણાતે કોઈ ખાસ સાવચેતી સૂચવી છે કે નહીં.

સીધો જવાબ

જો ગર્ભાવસ્થા સામાન્ય રીતે ચાલી રહી હોય અને કોઈ ખાસ તબીબી ગૂંચવણ ન હોય, તો માત્ર ૨૯મું અઠવાડિયું અથવા ત્રીજું ત્રિમાસિક શરૂ થયું છે એટલા માટે શારીરિક સંબંધ સંપૂર્ણપણે બંધ કરવો જરૂરી નથી. ઘણી સામાન્ય ગર્ભાવસ્થામાં આ સમય દરમિયાન પણ શારીરિક સંબંધ રાખી શકાય છે.

મહિને એક કે બે વખત સંબંધ રાખવો કે ઓછો-વધુ રાખવો તેની કોઈ ચોક્કસ “સુરક્ષિત સંખ્યા” નક્કી નથી. મુખ્ય બાબત ગર્ભાવસ્થાની સ્થિતિ, શારીરિક આરામ, પરસ્પર સંમતિ અને કોઈ જોખમી લક્ષણો છે કે નહીં તે છે.

૨૯ અઠવાડિયે બાળકને નુકસાન થઈ શકે?

સામાન્ય રીતે ગર્ભાશયમાં રહેલું બાળક ગર્ભાશયની રચના અને ગર્ભજળ દ્વારા સુરક્ષિત રહે છે. તેથી સામાન્ય અને કોઈ તબીબી ગૂંચવણ વિનાની ગર્ભાવસ્થામાં શારીરિક સંબંધથી બાળકને સીધું નુકસાન થાય એવું સામાન્ય રીતે માનવામાં આવતું નથી.

પરંતુ દરેક ગર્ભાવસ્થા એકસરખી હોતી નથી. તેથી જો ગર્ભાવસ્થામાં કોઈ ગૂંચવણ હોય અથવા તમારા સ્ત્રીરોગ નિષ્ણાતે શારીરિક સંબંધ ટાળવાની સલાહ આપી હોય, તો સામાન્ય નિયમ લાગુ પાડવો યોગ્ય નથી.

શારીરિક સંબંધ દરમિયાન શું ધ્યાન રાખવું?

ત્રીજા ત્રિમાસિકમાં પેટનું કદ વધતું હોવાથી આરામદાયક સ્થિતિ પસંદ કરવી મહત્વપૂર્ણ છે.

• પેટ પર સીધું દબાણ ન આવે તેવી સ્થિતિ પસંદ કરો.
• તમને આરામદાયક લાગે તેવી સ્થિતિ જ રાખો.
• દુખાવો અથવા અસ્વસ્થતા થાય તો સંબંધ રોકી દો.
• બંનેની સંમતિ અને આરામનું ધ્યાન રાખો.
• ગર્ભાવસ્થા અંગે તમારા ડૉક્ટરે કોઈ ખાસ સૂચના આપી હોય તો તેને પ્રાથમિકતા આપો.

શારીરિક સંબંધ પછી હળવું ખેંચાણ અથવા થોડા સમય માટે ગર્ભાશયમાં હળવા સંકોચન અનુભવાઈ શકે છે. પરંતુ જો તે વધારે હોય, સતત રહે અથવા ઉપર જણાવેલા ચેતવણીલક્ષણો સાથે હોય તો તબીબી સલાહ લેવી જરૂરી છે.

ક્યારે શારીરિક સંબંધ ટાળવો?

નીચેની પરિસ્થિતિઓમાં તમારા સ્ત્રીરોગ નિષ્ણાતની સલાહ લીધા વગર શારીરિક સંબંધ ન રાખવો:

• યોનિમાર્ગમાંથી રક્તસ્ત્રાવ થતો હોય.
• યોનિમાર્ગમાંથી પાણી અથવા ગર્ભજળ જેવું પ્રવાહી લીક થતું હોય.
• નિયમિત અથવા વધતા જતા ગર્ભાશયના સંકોચન થવા લાગ્યા હોય.
• સમય પહેલાં પ્રસવનો જોખમ હોય અથવા અગાઉ એવો ઇતિહાસ રહ્યો હોય.
• ગર્ભનાળ અથવા બાળક જ્યાં સ્થિત હોય તે સ્થાન સંબંધિત એવી સમસ્યા હોય જેમાં સંબંધ ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવી હોય.
• ગર્ભમુખ સંબંધિત કોઈ સમસ્યા હોય.
• તમારા સ્ત્રીરોગ નિષ્ણાતે કોઈ ચોક્કસ તબીબી કારણસર શારીરિક સંબંધ ટાળવાની સલાહ આપી હોય.

શું મહિને એક કે બે વખત સંબંધ રાખવો યોગ્ય છે?

મહિને એક કે બે વખત સંબંધ રાખવો પોતે કોઈ જોખમી આવર્તન નથી. પરંતુ ગર્ભાવસ્થામાં “કેટલી વખત” કરતાં “ગર્ભાવસ્થા કેવી છે” તે વધુ મહત્વનું છે.

જો તમને રક્તસ્ત્રાવ, પાણી લીક થવું, સમય પહેલાં પ્રસવનો જોખમ અથવા અન્ય પ્રસૂતિ સંબંધિત ગૂંચવણ નથી અને તમારા ડૉક્ટરે સંબંધ ટાળવાની સલાહ આપી નથી, તો ત્રીજા ત્રિમાસિકમાં પણ પરસ્પર આરામ અને સંમતિ મુજબ શારીરિક સંબંધ શક્ય હોઈ શકે છે.

ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન ચિંતા હોય તો શું કરવું?

જો તમને ખાસ કરીને ૨૯મા અઠવાડિયામાં શારીરિક સંબંધ અંગે ચિંતા હોય, તો આગામી ગર્ભાવસ્થા તપાસ દરમિયાન તમારા સ્ત્રીરોગ નિષ્ણાતને આ પ્રશ્ન સીધો પૂછવો યોગ્ય રહેશે.

તમારી વ્યક્તિગત તપાસ, અગાઉની ગર્ભાવસ્થાનો ઇતિહાસ અને હાલની ગર્ભાવસ્થાની સ્થિતિ જાણ્યા વિના કોઈ પણ વ્યક્તિ તમને વ્યક્તિગત રીતે “ચોક્કસપણે સુરક્ષિત” કહી શકે નહીં.

સંબંધમાં બંનેની સમજ અને આરામ પણ મહત્વના છે

ગર્ભાવસ્થાના ત્રીજા ત્રિમાસિકમાં શારીરિક થાક, શરીરમાં થતા ફેરફારો અને બાળક અંગેની ચિંતા સ્વાભાવિક રીતે જાતીય ઇચ્છા અને આરામને અસર કરી શકે છે.

તેથી કોઈ પણ પ્રકારનું દબાણ રાખવાની જરૂર નથી. બંને સાથીઓએ એકબીજાની લાગણી, આરામ અને સંમતિનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ. જો ગર્ભાવસ્થાને લઈને વધારે ભય અથવા ચિંતા હોય, તો સ્ત્રીરોગ નિષ્ણાત સાથે વાત કરવાથી સ્પષ્ટતા અને માનસિક શાંતિ મળી શકે છે.

પરામર્શ વિશે

જો તમારી ગર્ભાવસ્થામાં અગાઉ કોઈ ગૂંચવણ રહી હોય, સમય પહેલાં પ્રસવનો જોખમ જણાવવામાં આવ્યો હોય, ગર્ભનાળ અથવા ગર્ભમુખ સંબંધિત સમસ્યા હોય, અથવા ડૉક્ટરે કોઈ ખાસ પ્રતિબંધ આપ્યો હોય, તો શારીરિક સંબંધ ચાલુ રાખતા પહેલાં તમારા સ્ત્રીરોગ નિષ્ણાતની વ્યક્તિગત સલાહ લેવી સૌથી યોગ્ય છે.

વ્યક્તિગત પરામર્શ

ગર્ભાવસ્થા અને જાતીય સ્વાસ્થ્ય અંગે વ્યક્તિગત માર્ગદર્શન માટે નિષ્ણાત સાથે પરામર્શ કરી શકાય છે.

તમારું પરામર્શ અને તમારી માહિતી સંપૂર્ણપણે ગોપનીય રાખવામાં આવશે.

શૈક્ષણિક ઉદાહરણ

સામાન્ય ગર્ભાવસ્થામાં ત્રીજા ત્રિમાસિક દરમિયાન ચિંતા

એક ગર્ભવતી મહિલાને ત્રીજા ત્રિમાસિકમાં પ્રવેશ્યા પછી શારીરિક સંબંધથી બાળકને નુકસાન થશે એવી ચિંતા થતી હતી. ગર્ભાવસ્થા સામાન્ય રીતે ચાલી રહી હતી અને કોઈ ચેતવણીરૂપ લક્ષણો નહોતાં. તબીબી માર્ગદર્શન દરમિયાન તેને સમજાવવામાં આવ્યું કે માત્ર ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયાને કારણે દરેક વ્યક્તિ માટે શારીરિક સંબંધ નિષેધ નથી. આરામદાયક સ્થિતિ, પરસ્પર સંમતિ અને કોઈ અસામાન્ય લક્ષણ જણાય ત્યારે સંબંધ રોકીને તબીબી સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે. આ એક સામાન્ય શૈક્ષણિક ઉદાહરણ છે; દરેક ગર્ભાવસ્થાની તબીબી સ્થિતિ અલગ હોઈ શકે છે.

ગર્ભાવસ્થામાં ચેતવણીરૂપ લક્ષણો

એક ગર્ભવતી મહિલાને શારીરિક સંબંધ પછી અસામાન્ય પ્રવાહી લીક થવાનો અનુભવ થયો. તેણે તેને સામાન્ય માનીને અવગણવાને બદલે પોતાના સ્ત્રીરોગ નિષ્ણાતનો સંપર્ક કર્યો. તબીબી મૂલ્યાંકન જરૂરી હોવાથી આગળનું માર્ગદર્શન તેની વ્યક્તિગત સ્થિતિ પ્રમાણે આપવામાં આવ્યું. આ ઉદાહરણનો હેતુ એ સમજાવવાનો છે કે ગર્ભાવસ્થામાં પાણી લીક થવું, રક્તસ્ત્રાવ, તીવ્ર દુખાવો અથવા નિયમિત સંકોચન જેવા લક્ષણોને અવગણવા નહીં. આ સામાન્ય શૈક્ષણિક ઉદાહરણ છે અને કોઈ વ્યક્તિગત દર્દીનો વાસ્તવિક કેસ નથી.