હું ૩૧ વર્ષની પરિણીત સ્ત્રી છું. કૉલેજના સમયથી મને મૅસ્ટરબેશન કરવાની ટેવ પડી હતી. તે સમય દરમિયાન મારા એક બોયફ્રેન્ડ સાથે નજીકનો શારીરિક સંબંધ હતો, પરંતુ અમારી વચ્ચે સંપૂર્ણ સંભોગ થયો ન હતો. લગભગ પાંચ વર્ષ પહેલાં અમારું બ્રેકઅપ થયું અને ત્યારબાદ બે વર્ષ પહેલાં મારાં અરેન્જ્ડ મેરેજ થયાં. મારા પતિ ખૂબ પ્રેમાળ અને સમજદાર છે અને અમારા દાંપત્યજીવનમાં અન્ય કોઈ મોટી સમસ્યા નથી.
મૂંઝવણ એ છે કે આજે પણ મને મૅસ્ટરબેશન કરવાની ઈચ્છા થાય છે અને તેમાં મને પતિ સાથેના સંભોગ કરતાં ઝડપથી તથા વધુ સંતોષ અનુભવાય છે. પતિ જ્યારે મને ઓરલ સેક્સ દ્વારા ઉત્તેજિત કરે છે ત્યારે મને ઉગ્રસ્ખલન પણ થાય છે, એટલે મને લાગે છે કે મારા શરીરને ઉત્તેજના અને ઉગ્રસ્ખલનનો અનુભવ કરવાની ક્ષમતા છે. પરંતુ માત્ર સંભોગ દરમિયાન મને એટલો સંતોષ મળતો નથી. ઘણી વખત પતિ સંતુષ્ટ થઈ જાય છે ત્યારે મને લાગે છે કે મારી જરૂરિયાત અધૂરી રહી ગઈ.
મારા પતિ વારંવાર પૂછે છે કે મને બધું ગમ્યું કે નહીં. તેમને દુઃખ ન થાય અથવા તેમને ખરાબ ન લાગે તે માટે હું “હા” કહી દઉં છું, પરંતુ અંદરથી મને લાગે છે કે હું મારી સાચી લાગણી વ્યક્ત કરતી નથી. મને ખાસ કરીને એ વાતની ચિંતા થાય છે કે મૅરેજ પહેલાં વર્ષો સુધી મૅસ્ટરબેશન કરવાની ટેવ પડી હોવાથી કદાચ હવે મારા શરીરને એ જ પ્રકારની ઉત્તેજનાની આદત પડી ગઈ છે.
મારી મિત્રનું પણ કહેવું છે કે લગ્ન પહેલાં મૅસ્ટરબેશનની આદત પડી હોય તો લગ્ન પછી પતિ સાથેના સંભોગમાં સંતોષ મેળવવામાં મુશ્કેલી થઈ શકે. તેથી મને જાણવા છે કે શું ખરેખર મૅસ્ટરબેશનને કારણે મારી હાલની સેક્સલાઈફ પર અસર થઈ રહી છે? શું મારે મૅસ્ટરબેશન સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવું જોઈએ? અને પતિ સાથેના સંબંધમાં મને વધુ આનંદ તથા સંતોષ મળે તે માટે હું શું કરી શકું?
તમારી વાતમાં એક મહત્વની બાબત સ્પષ્ટ દેખાય છે—તમને તમારા પતિ પ્રત્યે પ્રેમ અને નજીકપણું છે, પરંતુ જાતીય સંતોષની બાબતમાં તમારી જરૂરિયાત હજુ સંપૂર્ણ રીતે વ્યક્ત થઈ શકી નથી. આ સ્થિતિ શરમજનક નથી અને તેનો અર્થ એવો પણ નથી કે તમારા લગ્નજીવનમાં કંઈક મૂળભૂત રીતે ખોટું છે.
સીધો જવાબ
મૅસ્ટરબેશન કરવાની જૂની ટેવ હોવાને કારણે જ પતિ સાથે જાતીય સંતોષ ઓછો થાય છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. મૅસ્ટરબેશન પોતે સામાન્ય રીતે જાતીય ક્ષમતાને બગાડતું નથી. હકીકતમાં, તમને મૅસ્ટરબેશન દરમિયાન ઉગ્રસ્ખલન થાય છે અને પતિના ઓરલ સેક્સથી પણ ઉગ્રસ્ખલન થાય છે, તે દર્શાવે છે કે તમારા શરીરમાં ઉત્તેજના અને ઉગ્રસ્ખલનની ક્ષમતા છે.
તમારી મુશ્કેલી વધુ શક્યતાથી કઈ પ્રકારની ઉત્તેજના તમને ગમે છે, સંભોગ દરમિયાન પૂરતી ઉત્તેજના મળે છે કે નહીં અને તમે તમારી જરૂરિયાત પતિને કેટલી ખુલ્લી રીતે કહી શકો છો તેની સાથે જોડાયેલી હોઈ શકે છે.
મૅસ્ટરબેશનને દોષ આપવો જરૂરી નથી
તમારી મિત્રે જે વાત કહી છે તે સંપૂર્ણ સાચી નથી.
મૅસ્ટરબેશન દરમિયાન વ્યક્તિ પોતાના શરીરને પોતાની પસંદ મુજબ ઉત્તેજિત કરી શકે છે. કઈ જગ્યાએ, કેટલી ઝડપે, કેટલો સમય અને કઈ રીતની ઉત્તેજના ગમે છે—આ બધું વ્યક્તિ પોતાના નિયંત્રણમાં રાખે છે.
બીજી તરફ, સંભોગ દરમિયાન માત્ર પ્રવેશ થવાથી દરેક સ્ત્રીને પૂરતો જાતીય આનંદ મળે જ એવું નથી. ઘણી સ્ત્રીઓ માટે બાહ્ય જાતીય અંગોના, ખાસ કરીને ભગાંકુર (clitoris)ના ઉત્તેજનની ભૂમિકા ખૂબ મહત્વની હોય છે.
એટલે “મને મૅસ્ટરબેશનમાં ઝડપથી ઉગ્રસ્ખલન થાય છે, પરંતુ સંભોગમાં નથી થતું” એ પોતે કોઈ બીમારીનું લક્ષણ નથી.
અહીં કદાચ વધુ મહત્વની વાત બીજી છે
તમારા વર્ણનનો સૌથી મહત્વનો ભાગ એ છે કે પતિ જ્યારે ઓરલ સેક્સ કરે છે ત્યારે તમને ઉગ્રસ્ખલન થાય છે.
આ વાતને ધ્યાનમાં લેવી ખૂબ ઉપયોગી છે.
તેનો અર્થ એ થઈ શકે કે તમારા શરીરને ચોક્કસ પ્રકારની ઉત્તેજના વધુ અનુકૂળ છે. એટલે ઉકેલ મૅસ્ટરબેશન બંધ કરવામાં નહીં, પરંતુ પતિ સાથે એ જ પ્રકારની અનુકૂળ ઉત્તેજનાને દાંપત્યજીવનમાં સામેલ કરવામાં હોઈ શકે છે.
સંભોગને માત્ર “પ્રવેશ થયો કે નહીં” અથવા “પતિ સંતુષ્ટ થયા કે નહીં”થી માપવો જરૂરી નથી.
જાતીય સંબંધ બંને વ્યક્તિનો અનુભવ છે.
પતિને “હા” કહેવી કે સાચું કહેવું?
અહીં એક નાની પરંતુ ખૂબ મહત્વની બાબત છે.
તમે લખ્યું છે કે પતિ પૂછે છે, “તમને ગમ્યું?” અને તમે તેમને દુઃખ ન થાય તે માટે “હા” કહી દો છો.
તમારો હેતુ કદાચ સારો છે, પરંતુ લાંબા સમય સુધી આવું કરવાથી પતિને ખબર જ નહીં પડે કે તમને ખરેખર શું ગમે છે.
તેમને ખોટું કહેવાની જરૂર નથી. પરંતુ વાત પણ એવી રીતે કરવી કે તેમને પોતાની ક્ષમતા અંગે અયોગ્ય લાગણી ન થાય.
ઉદાહરણ તરીકે તમે કહી શકો:
“મને તમારી સાથે નજીક આવવું ગમે છે. પરંતુ મને સંપૂર્ણ સંતોષ માટે થોડો વધુ સમય અને ચોક્કસ પ્રકારની ઉત્તેજના ગમે છે. આપણે બંને સાથે મળીને એ રીતે પ્રયત્ન કરીએ તો મને વધુ આનંદ મળી શકે.”
આમાં પતિને દોષ નથી અને તમારી જરૂરિયાત પણ સ્પષ્ટ થઈ જાય છે.
“મારે મૅસ્ટરબેશન બંધ કરી દેવું જોઈએ?”
માત્ર એટલા માટે કે તમને પતિ સાથે સંભોગમાં ઓછો સંતોષ મળે છે, મૅસ્ટરબેશન સંપૂર્ણપણે બંધ કરવું જરૂરી નથી.
જો તે તમારી રોજિંદી જવાબદારીઓ, સંબંધો અથવા જાતીય જીવનમાં ગંભીર અડચણ ઊભી કરતું ન હોય, તો માત્ર તેના અસ્તિત્વને કારણે તેને હાનિકારક માનવાની જરૂર નથી.
પરંતુ એક વાત ધ્યાનમાં રાખવી યોગ્ય છે—જો તમે મૅસ્ટરબેશનમાં હંમેશાં એવી જ ચોક્કસ રીતનો ઉપયોગ કરો છો અને પતિ સાથે અલગ પ્રકારની ઉત્તેજના મળે છે, તો બંને અનુભવો અલગ લાગશે. આને “શરીર બગડી ગયું” તરીકે સમજવાની જરૂર નથી.
સંભોગને માત્ર પ્રવેશ સુધી મર્યાદિત ન રાખો
તમારા માટે કઈ પ્રકારની ઉત્તેજના મહત્વપૂર્ણ છે તે પતિને જણાવો. નજીક આવવા માટે શરૂઆતનો સમય પણ પૂરતો રાખવો મદદરૂપ બની શકે છે.
જે તમને પહેલેથી ગમે છે તેને સંબંધનો ભાગ બનાવો
ઓરલ સેક્સથી તમને ઉગ્રસ્ખલન થાય છે, તો તે તમારા માટે ઉપયોગી માહિતી છે. બંનેની સંમતિ અને આરામ સાથે તેને દાંપત્યજીવનનો ભાગ બનાવી શકાય.
પતિને માર્ગદર્શન આપતાં સંકોચશો નહીં
“થોડું ધીમું”, “આ રીતે સારું લાગે છે”, “થોડો વધુ સમય રાખીએ” જેવા સરળ શબ્દો પણ ઘણું કહી શકે છે.
ઉગ્રસ્ખલનને એકમાત્ર લક્ષ્ય ન બનાવો
જાતીય સંતોષ માત્ર ઉગ્રસ્ખલનથી નક્કી થતો નથી. શરીરની નજીકતા, આનંદ, સુરક્ષા, લાગણી અને બંનેની સંતુષ્ટિ પણ મહત્વની છે.
દબાણ ઓછું કરો
“આજે મને ચોક્કસ ઉગ્રસ્ખલન થવું જ જોઈએ” એવો વિચાર ઘણી વખત આનંદને બદલે ચિંતા વધારી શકે છે.
આયુર્વેદની દૃષ્ટિએ
આયુર્વેદમાં જાતીય સુખને માત્ર શારીરિક ક્રિયા તરીકે જોવામાં આવતું નથી. મનની શાંતિ, શરીરની તંદુરસ્તી, ઊંઘ, પાચન, તણાવ અને દાંપત્યમાં પરસ્પર વિશ્વાસ—આ બધું પણ મહત્વનું માનવામાં આવે છે.
અહીં માત્ર “મૅસ્ટરબેશનથી શરીરમાં કોઈ બગાડ થયો છે” એવું માનીને કોઈ ઔષધિ લેવાની જરૂર નથી.
જો સાથે થાક, ઊંઘની સમસ્યા, સતત તણાવ, માસિકમાં અનિયમિતતા, દુખાવો, યોનિમાં સૂકાપો અથવા અન્ય શારીરિક તકલીફ હોય તો વ્યક્તિગત તપાસ વધુ યોગ્ય રહેશે.
મનનો ભાગ પણ એટલો જ મહત્વનો છે
ક્યારેક સ્ત્રીને પતિને દુઃખ ન થાય તે માટે પોતાની સાચી લાગણી છુપાવવાની ટેવ પડી જાય છે.
પરંતુ જાતીય સંબંધમાં “મને આ ગમે છે” અથવા “મને થોડો વધુ સમય જોઈએ” કહેવું ફરિયાદ નથી—તે પરસ્પર સમજણનો ભાગ છે.
તમારા પતિ પ્રેમાળ છે એવું તમે જણાવો છો, તેથી આ વાતને એકબીજા સામેની ફરિયાદ તરીકે નહીં પરંતુ સાથે મળીને આનંદ શોધવાના પ્રયત્ન તરીકે શરૂ કરી શકાય.
ક્યારે નિષ્ણાતની સલાહ લેવી?
જો લાંબા સમય સુધી પ્રયત્ન કર્યા પછી પણ સંતોષ ન મળે, જાતીય સંબંધ વખતે દુખાવો થાય, યોનિમાં ખૂબ સૂકાપો રહે, જાતીય ઇચ્છામાં અચાનક મોટો ઘટાડો થાય અથવા આ બાબતને કારણે સંબંધમાં સતત તણાવ ઊભો થતો હોય તો સ્ત્રીરોગ નિષ્ણાત અથવા જાતીય સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતની વ્યક્તિગત સલાહ લેવી યોગ્ય રહેશે.
ચોક્કસ કારણ વ્યક્તિગત તપાસ અને સમગ્ર જાતીય ઇતિહાસ સમજ્યા પછી જ નક્કી કરી શકાય.
અપેક્ષિત સુધારો
આ પ્રકારની બાબતમાં કોઈ ચોક્કસ દિવસમાં સંપૂર્ણ સુધારો થશે એવી ખાતરી આપી શકાય નહીં. પરંતુ ઘણી વખત પોતાની પસંદગીઓ સમજવી, પતિ સાથે ખુલ્લો સંવાદ કરવો અને બંને માટે અનુકૂળ જાતીય રીત શોધવી ખૂબ મદદરૂપ બની શકે છે.
મૅસ્ટરબેશનને દુશ્મન માનવાની જરૂર નથી; તેને તમારા શરીરને શું ગમે છે તેની માહિતી તરીકે પણ જોઈ શકાય.
પરામર્શ
જો આ બાબતને કારણે તમને લાંબા સમયથી મૂંઝવણ, સંકોચ અથવા દાંપત્યજીવનમાં અસંતોષ રહેતો હોય, તો વ્યક્તિગત જાતીય માર્ગદર્શનથી તમારી પરિસ્થિતિને વધુ નજીકથી સમજવામાં મદદ મળી શકે છે.
તમારું પરામર્શ અને તમારી માહિતી સંપૂર્ણ ગોપનીય રાખવામાં આવશે.
કેસ ૧
૩૦ના દાયકાની એક પરિણીત સ્ત્રીને મૅસ્ટરબેશન દરમિયાન સરળતાથી ઉગ્રસ્ખલન થતું હતું, પરંતુ પતિ સાથેના સંભોગમાં તેને સંતોષ ઓછો લાગતો હતો. શરૂઆતમાં તેને લાગતું હતું કે લગ્ન પહેલાંની ટેવને કારણે તેનું શરીર “બદલાઈ ગયું” છે. ચર્ચા દરમિયાન સમજાયું કે તેને ચોક્કસ પ્રકારની બાહ્ય ઉત્તેજના વધુ અનુકૂળ હતી, જે સંભોગ દરમિયાન મળતી ન હતી. પતિ સાથે ખુલ્લી વાતચીત શરૂ કર્યા પછી બંનેએ જાતીય સંબંધમાં તેની પસંદગીઓને વધુ સ્થાન આપ્યું. થોડા સમય બાદ તેને સંબંધમાં વધુ આનંદ અને સંતોષ અનુભવાતો થયો. અહીં મૅસ્ટરબેશનને સમસ્યાનું મૂળ કારણ માનવાને બદલે પોતાની જાતીય પસંદગીને સમજવી વધુ ઉપયોગી બની.
કેસ ૨
૩૦ના દાયકાની બીજી એક પરિણીત સ્ત્રી પતિને દુઃખ ન થાય તે માટે દરેક વખતે “બધું સારું હતું” કહેતી હતી, જ્યારે અંદરથી તેને અધૂરો સંતોષ લાગતો હતો. તેના પતિને તેની સાચી જરૂરિયાતની જાણ જ નહોતી. માર્ગદર્શન દરમિયાન બંનેને સમજાવવામાં આવ્યું કે જાતીય સંબંધ એકતરફી પ્રક્રિયા નથી. સ્ત્રીએ ધીમે ધીમે પોતાની પસંદગી અને અનુકૂળ ઉત્તેજના વિશે વાત કરવાનું શરૂ કર્યું. પતિએ પણ તેને સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો અને બંનેએ સંભોગને માત્ર એક જ ક્રિયા સુધી મર્યાદિત ન રાખ્યો. ત્યારબાદ સંબંધમાં પરસ્પર સંતોષ અને વાતચીત બંનેમાં સુધારો જોવા મળ્યો.
ડૉ. નિકુલ પટેલ (B.A.M.S.)
307, ત્રીજો માળ, શાલિન કોમ્પ્લેક્સ, ફરકી લસ્સીની ઉપર, કૃષ્ણબાગ ચાર રસ્તા, મણિનગર, અમદાવાદ – 380008
સમય: સવારે 10:00 થી 1:00 અને બપોરે 3:00 થી 6:30 | શનિ–રવિ: બંધ
📍 ક્લિનિકનું Location — Google Maps